Regionalna književna selekcija „Štefica Cvek“ ove godine održava se po peti put, nastavljajući da
stvara prostor za prepoznavanje i afirmaciju književnosti koja preispituje dominantne književne,
društvene i političke norme i otvara mogućnosti za drugačije načine mišljenja, osećanja i zamišljanja
sveta.
. 
U procesu nominovanja za izdanje za 2026. godinu učestvovalo je 75 ljudi iz šire književne i
kulturne zajednice – autorki i autora, književnih kritičarki i kritičara, prevodilaca i prevoditeljki,
urednica i urednika, profesorki i profesora, istraživačica i istraživača, kao i kulturnih radnica i
radnika sa BHSC i makedonskog govornog područja. Nominovano je ukupno 158 knjiga.
Nakon provere formalnih i programskih kriterijuma selekcije, 82 knjige ušle su u proces
ocenjivanja pred prvom žiri-komisijom. Od toga, 29 knjiga, odnosno 35% ukupnog korpusa,
nastavlja u drugi krug selekcije.
Prva žiri-komisija, koju čine Anja Tomljenović, Hana Vranac, Emilija Ljutić, Katica Maksan,
Dafina Veselinoska i Aleksandra Petrović, tokom proteklih meseci čitala je, diskutovala i
ocenjivala dela prema više kriterijuma: stilskoj i formalnoj inventivnosti, književnoj uverljivosti,
tematskoj relevantnosti, originalnosti, regionalnom potencijalu i njihovoj sposobnosti da kritički
preispitaju dominantne društvene i kulturne narative.
Ovogodišnja produkcija još jednom je pokazala da savremena književnost na BHSC i makedonskom
jeziku ostaje živ prostor eksperimentisanja, kritike i preispitivanja. Autorke i autori nastavljaju da
otvaraju teme povezane sa patrijarhatom, rodno zasnovanim nasiljem, kvir iskustvima,
homofobijom i transfobijom, ekologijom i urbanizacijom, kapitalizmom, radničkim borbama,
migracijama i ratnim zločinima. Posebno ohrabruje to što se neka od ovih pitanja pojavljuju i u
književnosti za decu, otvarajući prostor za angažovanu književnost i među najmlađim čitateljkama i
čitaocima.
Jedno od najuočljivijih obeležja ovogodišnje produkcije jeste težnja ka književnoj igri i formalnom
istraživanju. U velikom broju knjiga prepliću se žanrovi, dokumentarni i autobiografski postupci,
fantastika, satira, intertekstualnost i eksperimenti sa jezikom i narativnom strukturom. U
najuspelijim delima forma ne predstavlja samo način pripovedanja, već postaje sastavni deo
političke i estetske pozicije teksta.
Istovremeno, žiri je prepoznao i određene tendencije koje su se uočljivo ponavljale. U delu pesničkih
knjiga dominirala je introspekcija, bez izraženije veze sa širim društvenim i političkim kontekstima.
U delu proznih dela važne teme ipak su ostajale na nivou deklarativne angažovanosti ili nisu
dobijale dovoljno složenu književnu obradu. U pojedinačnim slučajevima, pokušaji feminističkog ili
progresivnog pristupa ostajali su ograničeni već uspostavljenim patrijarhalnim modelima i
perspektivama pripovedanja koje guše tekst, dok je nekim delima nedostajao odlučniji formalni
rizik i eksperiment.
Upravo zato, knjige koje nastavljaju u drugi krug jesu one koje uspevaju da prevaziđu puko
tematizovanje društvenih pitanja. To su knjige koje lično iskustvo povezuju sa strukturnim
društvenim odnosima, koje se ne plaše da eksperimentišu sa formom i jezikom i koje istovremeno
uspevaju da budu politički senzibilne, književno uverljive i estetski inovativne. Njihovi autorski
pristupi pokazuju da književnost i dalje ima potencijal da stvara nove perspektive, otvara
kompleksnost savremenog života i preispituje granice onoga što može biti ispričano.
Žiri i širi konzorcijum književne selekcije čestitaju i raduju se svima koji nastavljaju dalje u procesu
selekcije, hrabro rizikujući sa formom, napuštajući ustaljene obrasce i stvarajući složene i politički
senzibilne književne svetove koji nose mogućnost da književnost bude prostor otpora, imaginacije i
društvene promene.
U drugi krug selekcije ulaze sledeće knjige:
● Багет полн печени полжави полиени со уље истечено од Вардаровите галии,
Андреј Медиќ Лазаревски (Култура Бета)
● Bitke koje nisu naše, Fedor Marjanović (Plavi mak)
● Čovjek je šuma, Roberta Nikšić
(Jesenski i Turk : Udruženje Centar za kulturu, umjetnost i društvo OMAHA)
● Djeca s igrališta Madine Hussiny, Olja Savičević Ivančević i Ena Jurov (Sandorf)
● Heroin, kruh i rudnici sumpora, Nikola Strašek (Oceanmore)
● Igračka-plačka, Hana Piščević (Booka)
● Jevanđelje po uterusu, Svetlana Kalezić Radonjić (Blum izdavaštvo)
● Каде леташ, Јулија?, Хана Корнети (Или-Или)
● Kaliban, Anđela Bulajić (Raštan)
● Lijek protiv melanholije, Slađana Nina Perković (Imprimatur)
● Ljubavi, pripremi se, Katja Grcić (Oceanmore)
● Ljudi, Senka Marić (Buybook)
● Lovište samoće, Dragana Tripković (Platforma knjiga i Otvoreni kulturni forum)
● Na slovo F, Lejla Kalamujić (Multimedijalni institut)
● Наназад, Стефан Алијевиќ (Илика)
● Neurotična iz revolucionarnih razloga, Bjanka Alajbegović (Buybook)
● Nisam znala šta nosim u sebi, Radmila Petrović (Šmeker-devojka)
● Nova Amazonija, Marko Gilmor (Otvorena knjiga)
● Opatija Svetog Vartolomeja, Miloš Perišić (No Rules)
● Памук, Ника Гавровска и Ѓоко Гавровски (Издавачка куќа Гаврош)
● Потклек, Љупчо Петрески (Бегемот)
● Rihtanje rebra, Tatjana Bjelić (Imprimatur)
● Samo jedna od, Petra Prtajin (Naklada Ljevak)
● Скршен терариум, Филипа Сара Попова (ПНВ Публикации)
● Тринаесеттиот, Лидија Димковска (Издавачки центар ТРИ)
● Tko je taj čovjek? : izvještaj o jednoj mogućnosti, Boris Dežulović (Ex Libris)
● U kući i u vrtu bilo je mnogo cvijeća, Gabrijela Rukelj Kraškovič (Oceanmore)
● Vučica u širokoj zemlji, Marija Dragnić (Svi Mi izdavaštvo)
● Zadnji dan mira, Ivana Sajko (Fraktura)
Tokom letnjeg perioda, drugo regionalno žiri, sastavljeno od predstavnica i predstavnika
konzorcijuma, izabraće uži izbor knjiga, nakon čega će uslediti i proglašenje dobitničkih knjiga
književne selekcije „Štefica Cvek“ #5 na jesen ove godine.
Pobunjene čitateljke (Srbija), Koalicija MARGINI (Severna Makedonija), Booksa (Hrvatska) i
Naratorium (Bosna i Hercegovina)